لامپ

لامپ زنون

 لامپ زنون چیست؟

لامپ‌های زنون، همانند لامپ‌های نئون، نمونه‌هایی از لامپ‌های قوس الکتریکی (Electric arc) یا به بیان دقیق‌تر لامپ‌های تخلیه الکتریکی هستند.

قوس الکتریکی در شرایط کنترل شده‌ای در داخل یک لوله شیشه‌ای پر شده از یک گاز در فشار کم یا زیاد (بسته به نوع کاربرد) بین دو الکترود اتفاق می‌افتد. این دو الکترود در دو انتهای لوله قرار داشته و به منبع تغذیه‌ای با ولتاژ بالا متصل است.

کاربرد لامپ زنون چیست؟

لامپ‌های زنون کاربردهای بسیار متنوعی دارند، اما شاید برخی از افراد ندانند لامپ زنون چیست. لامپ قوس زنون نوع خاصی از لامپ تخلیه‌ی گاز است. لامپ‌های قوس زنون با عبور دادن الکتریسیته از گاز زنون یونیزه شده با فشار بالا نور تولید می‌کنند. این لامپ یک نور سفید روشن تولید می‌کند که از نور طبیعی خورشید تقلید می‌کند. این ویژگی کاربردهای لامپ زنون را بیشتر می‌کند.

از جمله موارد استفاده از لامپ زنون می‌توان کاربردهای تخصصی در صنعت و تحقیقات برای شبیه سازی نور خورشید، چراغ‌های جست‌وجو و پروژکتورهای فیلم در سینماها اشاره کرد. لامپ‌های زنون نور روشن و سفیدی تولید می‌کنند که بیشتر در چراغ‌های جلوی خودرو استفاده می‌شود.

اکنون شاید این سوال برایتان مطرح شود که ماده‌ی اصلی تشکیل دهنده‌ی لامپ زنون چیست؟ لامپ‌های قوس زنون با پوشش‌های کروی یا بیضی شکل متشکل از کوارتز سیلیس ذوب شده، یکی از معدود مواد شفاف نوری که قادر به تحمل بارهای حرارتی بیش از حد و فشارهای داخلی بالا بر مواد مورد استفاده در ساخت این لامپ‌ها است، تولید می‌شوند.

برای اکثر کاربردهای میکروسکوپ نوری، آلیاژ کوارتز مورد استفاده در لامپ‌های زنون معمولا با ترکیبات سریم یا دی‌اکسید تیتانیوم دوپ می‌شود تا طول موج‌های فرابنفش را جذب کند که برای تولید ازن در حین کار استفاده می‌شود. لامپ‌های زنون مجهز به عملکرد بدون ازن اغلب با کد OFR مشخص می‌شوند.

مشابه فرآیند ساخت در لامپ‌های جیوه‌ای، کوارتز مورد استفاده برای پوشش‌های لامپ زنون از لوله‌هایی با بالاترین کیفیت تولید می‌شود که با دقت بر روی یک ماشین تراش با تکنیک‌های انبساط هوا به لامپ نهایی تبدیل می‌شود. در حین کار، پوشش لامپ می‌تواند دمایی بین 500 تا 700 درجه‌ی سانتیگراد داشته باشد، که برای به حداقل رساندن خطر انفجار نیاز به تحمل ساخت محکم دارد.

طراحی لامپ‌ زنون چیست ؟

در این قسمت بررسی خواهیم کرد که عوامل موثر بر عملکرد و طول عمر لامپ زنون چیست؟ طراحی لامپ زنون برای طول عمر و عملکرد آن بسیار مهم است. مهمترین ملاحظات طراحی این واقعیت است که این لامپ‌ها در فشارهای داخلی بسیار بالا (معمولا 50+ اتمسفر) کار می‌کنند، بنابراین هنگام انتخاب مصالح ساختمانی باید احتمال انفجار را در نظر گرفت. لامپ‌های زنون باید دارای خنک‌کننده‌ی کافی باشند. شاید این سوال مطرح شود که دلیل استفاده از خنک‌کننده در لامپ زنون چیست؟ دماهای بیش از حد به سرعت منجر به اکسیداسیون سرنخ‌های الکترود می‌شود،

سایش پوشش را تسریع می‌کند و احتمال خرابی زودرس لامپ را افزایش می‌دهد. در مورد لامپ‌های کم توان (کمتر از 250 وات)، خنک‌کننده‌ی همرفت با تهویه‌ی مناسب معمولا کافی است، اما لامپ‌های با توان بالاتر اغلب به یک فن خنک‌کننده نیاز دارند.

ولتاژهای ‌ بالا (20 تا 30 کیلو ولت) مستلزم استفاده از مواد عایق با کیفیت بالا در مجموعه‌ی سیم‌کشی برق است و کابل منبع تغذیه باید قادر به تحمل ولتاژ بیش از 30 کیلو ولت باشد. پس از روشن شدن لامپ، یک دوره‌ی گرم کردن چند دقیقه‌ای لازم است تا لامپ به حداکثر نور خروجی برسد؛ زیرا فشار گاز داخل لامپ ابتدا باید به حالت تعادل برسد.

کاربردهای لامپ زنون

نور ممتدی که از زنون ساطع می‌شود، از نظر طیفی مشابه نور روز است.اندازه بسیار کوچک لامپ باعث می‌شود بتوان آن را با وضوح مناسبی متمرکز کرد. این ویژگی باعث می‌شود اندازه‌های کوچک‌تر لامپ در فیزیک نور و برای نوردهی در میکروسکوپ‌ها و ابزارهای دیگر مانند فلاش دوربین‌های عکاسی استفاده شوند، گرچه امروزه در حال جایگزینی با تکنولوژی‌های جدیدتری مانند دیودهای لیزری هستند. درخشش زیاد و رنگ خاص آنها باعث می‌شود این لامپ‌ها به طور عمده در خودروها کاربرد داشته باشند.

ساختار:

لامپ زنون مانند ساختار لامپ‌های دیگر دارای اجزای مختلف است؛ از جمله:

  • محفظه یا حباب کاملاً نفوذناپذیر
  • گاز نئون برای روشن شدن لامپ
  • اتصالات هدایت‌کننده جریان برق
  • الکترودهای آند و کاتد
  • پایه برای اتصال و نگهداری فیزیکی لامپ

لازم به ذکر است که لامپ‌های زنون به دلیل تولید پرتوهای فرابنفش قوی که تولید می‌کنند می‌توانند باعث تولید اوزون (O3) شوند. ازاین‌رو لوازمی که از لامپ زنون به عنوان منبع نوری استفاده می‌کنند، باید حفاظت فرابنفش داشته باشند و از تولید اوزون جلوگیری کنند.

 

بازگشت به لیست

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *